VELDWERK

Antropologen in beeld

 

 

30 oktober tot en met 11 december 1998

 

Antropologen verzamelen gegevens door intensief deel te nemen aan het leven in de onderzochte gemeenschap of groep en door nauwkeurig te observeren wat daar gebeurt. Deze aanpak wordt participerende observatie of veldwerk genoemd. Ze bestaat uit luisteren, kijken, het voeren van gesprekken en passief en actief participeren. De verschillende bezigheden laten zich in de praktijk moeilijk onderscheiden en lopen voortdurend in elkaar over.

 

Albert Trouwborst 1981 Burundi

 

Tot de jaren zestig werd in antropologische studies weinig aandacht besteed aan de rol van de onderzoeker in het veld. De laatste decennia is daar echter verandering in gekomen. De relatie tussen onderzoeker en onderzochten is een belangrijk thema geworden. Ze is vooral van betekenis vanwege de invloed van deze verhouding op het verloop en het resultaat van het onderzoek.

 

Inge akerboom 1998 Zuid-Rusland

 

Op deze expositie is geprobeerd iets over antropologisch veldwerk te zeggen door middel van foto's waarop de onderzoeker zelf staat afgebeeld. Dat is niet eenvoudig, want antropologie en fotografie onderhouden een ongemakkelijke relatie met elkaar. Terwijl antropologen uitvoerig aandacht besteden aan de sociaal-culturele condities en de historische achtergronden van hetgeen ze bestuderen, is het er fotografen juist om te doen iets ‘uit de context’ te halen. Beide hebben oog voor details, maar waar fotografen deze voor zich willen laten spreken, proberen antropologen ze van een culturele strekking te voorzien.

 

Antoon Hoogveld 1973 Andalusië

 

Naast inhoudelijke zijn er ook praktische problemen. Antropologen blijken over het algemeen weinig foto's te hebben die een beeld geven van hun optreden in het veld. Als ze fotograferen, portretteren ze vooral anderen. Voor veel foto's is ook geposeerd. Ze missen daardoor een zekere spontaniteit en ongedwongenheid. Desalniettemin geven de hier gepresenteerde foto's een indruk van het wel en wee van de onderzoekers in hun nieuwe omgeving: van vreugde, eenzaamheid, kwetsbaarheid, betrokkenheid en, niet te vergeten, vriendschap. Hoewel het niet meer dan ‘momentopnames’ zijn, hebben ze toch een grote zeggingskracht.

 

Louise Thoonen 1995 Irian Jaya

 

Bij de tentoonstelling hoort een fotoboekje, waarin een groot aantal tentoongestelde foto's vergezeld gaat van een tekst geschreven door de antropologen zelf. Het boekje is voor vijf gulden te koop in het museum.

 

Vorige pagina
Laatste update: 2 november 1998