VELDWERK
Antropologen
in beeld
30 oktober tot en met 11 december 1998
Antropologen verzamelen gegevens door intensief deel te nemen aan
het leven in de onderzochte gemeenschap of groep en door nauwkeurig te
observeren wat daar gebeurt. Deze aanpak wordt participerende observatie of
veldwerk genoemd. Ze bestaat uit luisteren, kijken, het voeren van gesprekken
en passief en actief participeren. De verschillende bezigheden laten zich in de
praktijk moeilijk onderscheiden en lopen voortdurend in elkaar over.
Albert Trouwborst 1981 Burundi
Tot de jaren zestig werd in antropologische studies weinig
aandacht besteed aan de rol van de onderzoeker in het veld. De laatste decennia
is daar echter verandering in gekomen. De relatie tussen onderzoeker en
onderzochten is een belangrijk thema geworden. Ze is vooral van betekenis
vanwege de invloed van deze verhouding op het verloop en het resultaat van het
onderzoek.
Inge akerboom 1998 Zuid-Rusland
Op deze expositie is geprobeerd iets over antropologisch veldwerk
te zeggen door middel van foto's waarop de onderzoeker zelf staat afgebeeld.
Dat is niet eenvoudig, want antropologie en fotografie onderhouden een
ongemakkelijke relatie met elkaar. Terwijl antropologen uitvoerig aandacht
besteden aan de sociaal-culturele condities en de historische achtergronden van
hetgeen ze bestuderen, is het er fotografen juist om te doen iets ‘uit de
context’ te halen. Beide hebben oog voor details, maar waar fotografen deze
voor zich willen laten spreken, proberen antropologen ze van een culturele
strekking te voorzien.
Antoon Hoogveld 1973 Andalusië
Naast inhoudelijke zijn er ook praktische problemen. Antropologen
blijken over het algemeen weinig foto's te hebben die een beeld geven van hun
optreden in het veld. Als ze fotograferen, portretteren ze vooral anderen. Voor
veel foto's is ook geposeerd. Ze missen daardoor een zekere spontaniteit en
ongedwongenheid. Desalniettemin geven de hier gepresenteerde foto's een indruk
van het wel en wee van de onderzoekers in hun nieuwe omgeving: van vreugde,
eenzaamheid, kwetsbaarheid, betrokkenheid en, niet te vergeten, vriendschap.
Hoewel het niet meer dan ‘momentopnames’ zijn, hebben ze toch een grote
zeggingskracht.
Louise Thoonen 1995 Irian Jaya
Bij de tentoonstelling hoort een fotoboekje, waarin een groot
aantal tentoongestelde foto's vergezeld gaat van een tekst geschreven door de
antropologen zelf. Het boekje is voor vijf gulden te koop in het museum.
Vorige
pagina
Laatste update: 2 november 1998